Tử Văn đốt đền
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Tên một câu chuyện, một sự kiện: "Tử Văn đốt đền" là tên một truyện trong tác phẩm "Truyền kỳ mạn lục" của Nguyễn Dữ, kể về việc nhân vật Ngô Tử Văn đốt một ngôi đền có yêu quái.
- Hành động dũng cảm trừ gian diệt ác: Cụm từ này thường được dùng để chỉ một hành động quyết liệt, dũng cảm nhằm trừng trị cái ác, cái xấu đang lộng hành, dựa theo cốt truyện.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- "Tử Văn đốt đền" là một trong những truyện tiêu biểu của "Truyền kỳ mạn lục". (Câu này nói về tên tác phẩm.)
- Hành động của anh ấy quả cảm như Tử Văn đốt đền vậy. (Câu này dùng cụm từ để so sánh, ví von một hành động dũng cảm tương tự.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Dùng như một hình ảnh ẩn dụ: Chỉ sự dám đương đầu, dám hành động mạnh mẽ để chống lại thế lực gian tà, bất chính đã ăn sâu bám rễ.
- Phong trào ấy được ví như một cuộc "Tử Văn đốt đền" trong ngành giáo dục. (Ý nói một phong trào mạnh mẽ nhằm loại bỏ tiêu cực.)
Biến thể và từ gần giống
- Ngô Tử Văn (Danh từ riêng): Tên nhân vật chính, người thực hiện hành động đốt đền.
- Đốt đền trừ tà (Cụm động từ): Hành động tương tự, mang ý nghĩa trừ khử cái ác.
Từ đồng nghĩa
- Trừ gian diệt ác: Diệt trừ kẻ gian, cái ác.
- Chính nghĩa trừ tà: Hành động chính nghĩa để tiêu diệt cái xấu, cái tà.
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
(Không áp dụng trực tiếp cho danh từ/cụm danh từ này trong tiếng Việt)
Thành ngữ liên quan
- Cây ngay không sợ chết đứng: Thành ngữ thể hiện tinh thần của nhân vật Tử Văn - người ngay thẳng thì không sợ hãi.
- Ở hiền gặp lành: Tuy không trực tiếp trong truyện, nhưng kết cục của Tử Văn (được thưởng) phản ánh phần nào quan niệm này.
- Truyền kỳ mạn lục: Ngô Tử Văn, tên Soạn, người huyện Yên Dũng đất Lạng Giang vốn tính khẳng khái nóng nảy. Trong làng có một tòa đền thờ bộ tướng của Mộc Thạnh tử trận gần đấy, làm yêu quái trong dân gian. Tử Văn tức giận liền tắm gội chay sạch, khấn vái rồi đốt đền. Sau đó, chàng bị chúng kiện đến Diêm Phủ. Nhờ Diêm Vương tra xét kỹ lưỡng, mến phục chàng là người ngay thẳng nên cho được làm phán sự đền Tản Viên